Trzymamy kciuki!


Zakres materiału

1)      ETAP SZKOLNY

 

Uczeń:

  • rozróżnia i wyjaśnia elementy realistyczne i fantastyczne w utworach literackich;
  • rozpoznaje odmiany powieści i opowiadania: obyczajowe, przygodowe, detektywistyczne, fantastycznonaukowe, fantasy i  wskazuje ich cechy;
  • na przykładzie ballady omawia pojęcie synkretyzmu rodzajowego;
  • wskazuje w wierszu średniówkę i omawia jej funkcję;
  • rozpoznaje rymy żeńskie i męskie; parzyste, przeplatane i okalające;
  • omawia funkcje elementów konstrukcyjnych utworu:  tytułu, podtytułu, motta, puenty, morału, punktu kulminacyjnego;
  • charakteryzuje podmiot liryczny, narratora i bohaterów w czytanych utworach;
  • rozróżnia narrację pierwszoosobową i narrację trzecioosobową oraz omawia ich funkcje w czytanych utworach;
  • określa temat i główną myśl tekstu;
  • przedstawia własne rozumienie utworu i je uzasadnia
  • odróżnia informacje o faktach od opinii;
  • wykazuje się znajomością terminologii związanej z wiedzą o filmie (reżyseria, scenografia, montaż, kadr, ujęcie, scena, sekwencja) i gatunków filmowych (dramat, komedia, science-fiction, fantasy, kryminał, western, film sensacyjny, film przygodowy, film kostiumowy, film dla młodzieży).
  • rozpoznaje partykułę i wykrzyknik, określa ich funkcję w tekście;
  • odróżnia czasowniki dokonane od niedokonanych;
  • rozpoznaje bezosobowe formy czasownika: formy zakończone na -no, -to, konstrukcje z się; rozumie ich znaczenie w wypowiedzeniu oraz funkcje w tekście;
  • oddziela temat fleksyjny od końcówki;
  • świadomie dobiera synonimy i antonimy dla wyrażenia zamierzonych treści;
  • przekształca konstrukcję strony czynnej w bierną i odwrotnie;
  • przekształca zdania złożone w pojedyncze i odwrotnie,
  • przekształca zdania w równoważniki zdań (w tym imiesłowowe) i odwrotnie;
  • rozpoznaje w wypowiedziach związki frazeologiczne, rozumie ich znaczenie  i poprawnie stosuje je we własnych tekstach;
  • tworzy spójne wypowiedzi w następujących formach: plan, reklama, blurb (rekomendacja utworu), przepis, dedykacja, opis przeżyć wewnętrznych, charakterystyka, tekst o charakterze argumentacyjnym;
  • rozróżnia współczesne formy komunikatów (np. e-mail, SMS) i odpowiednio się nimi posługuje, zachowując zasady etykiety językowej;
  • tworząc wypowiedzi pisemne, odwołuje się do lektur z etapu szkolnego  konkursu.

 

Lektury

      Etap szkolny

 

1. Jan Kochanowski - "Do snu"

2. Bolesław Leśmian  - "Dusiołek"

3. Johan Wolfgang Goethe - "Król Olch"

4. Lewis Caroll "Alicja w Krainie Czarów" 
"Alicja po drugiej stronie lustra"

 

 

Download
Lewis Carroll - Alicja w Krainie Czarów.
Adobe Acrobat Document 402.8 KB
Download
Po drugiej stronie lustra.pdf
Adobe Acrobat Document 635.7 KB


Do snu

Śnie, który uczysz umierać człowieka

I ukazujesz smak przyszłego wieka,

Uśpi na chwilę to śmiertelne ciało,

A dusza sobie niech pobuja mało!

5

Chce li, gdzie jasny dzień wychodzi z morza,

Chce li, gdzie wieczór gaśnie pozna zorza

Albo gdzie śniegi panują i lody,

Albo gdzie wyschły przed gorącem wody.

Wolno jej w niebie gwiazdom się dziwować

10

I spornym biegom[1] z bliska przypatrować,

A jako koła w społecznym mijaniu

Czynią dźwięk barzo wdzięczny ku słuchaniu[2].

Niech się nacieszy nieboga do woli,

A ciało, które odpoczynek woli,

15

Niechaj tym czasem tęsknice nie czuje,

A co to nie żyć, w czas się przypatruje.

Przypisy

[1]

spornym biegom — różnorodnym ruchom ciał niebieskich. [przypis redakcyjny]

[2]

koła… czynią dźwięk — według wyobrażeń filozofa greckiego Pitagorasa, uznawanych aż do przyjęcia nauki Kopernika, wszechświat był zbudowany z dziewięciu kręgów, „kół”, a raczej półkul (sfer), umieszczonych jedna nad drugą; półkule te obracały się wydając dźwięczne głosy, tzw. harmonię sfer. [przypis redakcyjny]